صنعت بسته‌بندی زیر فشار رکود و کمبود مواد اولیه

در این نشست بیان شد که حدود 95 درصد فعالیت این صنعت به تأمین کاغذ و مقوای بازیافتی وابسته است و کمبود مواد اولیه، محدودیت واردات خمیر کاغذ، نشاسته و مواد شیمیایی، مشکلات ارزی و تأمین ماشین‌آلات، تولیدکنندگان را با چالش مواجه کرده است.

کمبود سرمایه در گردش یکی از مشکلات اصلی این صنعت است و کاهش تقاضا در شرایط اقتصادی فعلی نیز فشار بیشتری بر تولیدکنندگان وارد کرده است.

همچنین پیشنهاد شد وزارت صمت با همکاری تشکل‌های تخصصی، وضعیت تأمین و مصرف مواد اولیه را ساماندهی و با همکاری محیط زیست، روند واردات کاغذ و مقوای بازیافتی از عراق و کشورهای همسایه را تسهیل کند.

همچنین تدوین بسته تأمین مالی با همکاری بانک مرکزی و شبکه بانکی برای تأمین سرمایه در گردش و توجه به مشکلات ارزی، برای حفظ پویایی این صنعت ضروری است.

ابوالفضل روغنی گلپایگانی، دبیرکل اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، با اشاره به شرایط دشوار صنعت بسته‌بندی گفت: صنعت بسته‌بندی کشور با مشکلات جدی مواجه است و کاهش تقاضا، فشار قابل‌توجهی بر تولیدکنندگان این حوزه وارد کرده است.

کاهش تقاضا، تولید صنعت بسته‌بندی را تحت فشار گذاشت

روغنی با بیان اینکه صنعت بسته‌بندی ایران تا دهه 90 واردکننده بود و امروز بخش قابل‌توجهی از نیاز کشور در داخل تولید می‌شود، افزود: ظرفیت تولید صنعت در شرایط مناسب حدود یک میلیون تن است، اما کاهش تقاضا موجب شده بخش قابل‌توجهی از این ظرفیت بلااستفاده بماند.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، لازم است دستگاه‌های مختلف به جای افزایش فشار بر تولیدکنندگان، برای حفظ فعالیت واحدهای تولیدی و جلوگیری از تشدید مشکلات این صنعت همکاری بیشتری داشته باشند.

دبیرکل اتاق ایران با اشاره به همکاری‌های انجام‌شده با سازمان محیط زیست گفت: توجه به محیط زیست ضروری است و فعالان اقتصادی نیز خود را متعهد به رعایت الزامات زیست‌محیطی می‌دانند، اما در شرایط فعلی باید میان الزامات محیط زیستی و ضرورت حفظ تولید و اشتغال، تعادل برقرار شود.

روغنی همچنین با بیان اینکه امروز مشکلات اقتصادی و کمبود منابع وجود دارد و نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت، گفت بنابراین هر اقدامی که بتواند به حفظ تولید، اشتغال و عبور صنایع از شرایط دشوار فعلی کمک کند، اهمیت دارد.

وی در پایان خواستار همکاری بیشتر دستگاه‌های دولتی و نهادهای مرتبط برای رفع موانع صنعت بسته‌بندی و حمایت از تداوم فعالیت واحدهای تولیدی شد.

قانون، مانع تولید یا مسیر حل مشکل؟

در ادامه، محمد اسکندری، دبیر کارگروه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی اتاق ایران، با تأکید بر ضرورت بررسی دقیق موانع قانونی صنعت گفت: هدف از حضور دستگاه‌های متولی در این جلسات، حل‌وفصل مشکلات بخش خصوصی است و تصمیمات و اقدامات دستگاه‌ها باید در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی انجام شود.

اسکندری افزود: برای حل مشکلات باید مشخص شود کدام قانون، دستورالعمل یا بخشنامه موجب ایجاد چالش برای فعالان اقتصادی شده است؛ بنابراین بهتر است بخش خصوصی به‌صورت مشخص موارد مورد اعتراض خود را با دستگاه مربوطه مطرح کند تا در صورت وجود ظرفیت قانونی، مسیر اصلاح و رفع مانع دنبال شود.

وی با اشاره به ظرفیت‌های قانونی موجود در حوزه‌های مختلف، از جمله بانک مرکزی، تأکید کرد: در صورتی که ظرفیت قانونی برای حل مسئله وجود داشته باشد، باید از همان ظرفیت استفاده کرد و دستگاه‌های مربوطه نیز موضوع را تا رسیدن به نتیجه پیگیری کنند.

در ادامه، نمایندگان دولت و فعالان بخش خصوصی با اشاره به اهمیت صنعت کاغذ و مقوا در زنجیره بسته‌بندی، صنایع غذایی و دارویی، مهم‌ترین چالش‌های این بخش را تشریح کردند.

فعالان این صنعت کمبود مواد اولیه به‌ویژه کاغذ و مقوای بازیافتی، وابستگی به واردات خمیر، نشاسته و مواد شیمیایی، محدودیت‌های ثبت سفارش و تخصیص ارز، کمبود نقدینگی و سرمایه در گردش، مشکلات تأمین ماشین‌آلات و محدودیت‌های انرژی را از مهم‌ترین موانع تولید عنوان کردند.

به گفته فعالان اقتصادی، حدود 90 تا 95 درصد مواد اولیه این صنعت از کاغذ و مقوای بازیافتی تأمین می‌شود و کمبود این مواد مستقیماً ظرفیت تولید را تحت تأثیر قرار داده است.

از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید مردم و افت تولید در صنایع مصرف‌کننده باعث کاهش تقاضا شده و فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد کرده است.

آنها خواستار تسهیل واردات مواد اولیه، ایجاد سازوکار مشخص برای تأمین ارز و سرمایه در گردش، حمایت از نوسازی و توسعه ماشین‌آلات و هماهنگی بیشتر میان وزارت صمت، بانک مرکزی و سازمان محیط زیست شدند.

در بخش دیگری از جلسه، فعالان نسبت به بروکراسی و تعدد مجوزهای زیست‌محیطی و همچنین نبود سازوکار شفاف برای تخصیص ارز ماشین‌آلات انتقاد کردند و گفتند طولانی شدن این فرآیندها موجب تأخیر در توسعه واحدها و افزایش هزینه‌های تولید شده است.

همچنین تأکید شد که صنعت کاغذ و مقوا باید نه به‌صورت منفرد، بلکه به‌عنوان بخشی از زنجیره ارزش و زنجیره تأمین کالاهای اساسی مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه اختلال در تولید بسته‌بندی می‌تواند صنایع غذایی، دارویی و شبکه توزیع کالا را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

در نهایت، بر شناسایی دقیق موانع قانونی و مقرراتی و بررسی ظرفیت‌های قانونی برای رفع آنها تأکید شد تا هر دستگاه مسئول در چارچوب اختیارات خود برای حل مشکلات این صنعت اقدام کند.